Theo Tổ chức Nghiên cứu Tư vấn về Thị trường Nội thất và ngành Công nghiệp CSIL (Center for Industrial Studies), từ năm 2003 đến 2023, Việt Nam đã từ vị trí thứ 13 lên vị trí thứ 6 nước sản xuất nội thất lớn nhất thế giới, tính theo quy mô giá trị.
Ngoài ra ngành này còn tăng trưởng đều đặn trong từng năm. Theo tổ chức Mordor Intelligence nhận định, quy mô thị trường nội thất Việt Nam ước tính đạt 1,47 tỷ vào năm 2024 và dự kiến sẽ đạt 1,92 tỷ USD vào năm 2029, tăng trưởng với tốc độ CAGR là 5,33% trong giai đoạn dự báo (2024-2029).
Vậy điều gì làm cho ngành công nghiệp đồ nội thất Việt Nam phát triển nhanh và trở nên hấp dẫn với các nhà xuất khẩu? Để hiểu rõ hơn, hãy cùng Viet Nam Sourcing Expo xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của ngành thông qua phân tích SWOT.
Điểm mạnh
Tình hình thuế quan đối với nội thất “Made in Vietnam”
Tính đến tháng 6 năm 2024, thuế của Hoa Kỳ vẫn áp dụng trực tiếp đối với các sản phẩm đồ nội thất được sản xuất tại Trung Quốc.
Ngược lại, Việt Nam không bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến thương mại đang diễn ra tại Hoa Kỳ. Việc xuất khẩu đồ nội thất từ Việt Nam sang Mỹ sẽ ít tốn kém hơn khi thuế quan được giảm.
Đối với khối Liên minh Châu Âu, đồ nội thất nhập khẩu từ Việt Nam vào EU hiện đang ở mức 0% sau khi Hiệp định thương mại tự do Liên minh Châu Âu – Việt Nam có hiệu lực vào tháng 8 năm 2020.
Mạng lưới lớn các nhà máy sản xuất đồ nội thất do nước ngoài sở hữu
Các nhà máy do nước ngoài sở hữu và quản lý đóng vai trò quan trọng trong ngành công nghiệp đồ nội thất Việt Nam. Tính đến năm 2023, có khoảng 1500 nhà máy đang xuất khẩu đồ nội thất từ Việt Nam, trong đó 30% là các cơ sở FDI (cơ sở được thành lập bằng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài). Các nhà máy này chiếm khoảng 40% tổng giá trị xuất khẩu đồ nội thất của Việt Nam vào năm 2023.
Các nhà máy sản xuất đồ nội thất FDI là điểm khởi đầu phù hợp với nhóm người mua nước ngoài mới tham gia vào thị trường đồ nội thất Việt Nam. Lý do vì điểm mạnh của nhóm này là kinh nghiệm xuất khẩu, quy mô sản xuất lớn và quy trình kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt.
Ngành công nghiệp đã được khẳng định
Như đã nêu ở trên dòng vốn FDI ổn định vào ngành là dấu hiệu cho thấy sức hấp dẫn của lĩnh vực này.
Một dấu hiệu khác của sự ổn định là các công ty đồ nội thất quốc tế nổi tiếng như Ikea, Ashley furniture đã tìm nguồn cung ứng từ Việt Nam trong nhiều năm.
Sự tăng trưởng trong ngành nội thất tại Việt Nam hoàn toàn không phải sự may rủi. Các nhà sản xuất đồ nội thất Việt Nam rất am hiểu về các quy trình xuất khẩu, nhu cầu kiểm soát chất lượng và kỳ vọng của thị trường quốc tế. Điều này chuyển thành quy trình sản xuất hợp lý, giúp nhà xuất khẩu dễ dàng tìm được hướng đi cho ngành này.
Hoàn toàn hướng đến xuất khẩu
Đối với các công ty sản xuất đồ nội thất hướng đến xuất khẩu của Việt Nam thường sẽ tập trung 100% vào xuất khẩu. Họ sẽ không sản xuất cho thị trường trong nước, không giống như Trung Quốc, nơi mà thị trường trong nước ngày càng trở nên quan trọng.
Bằng cách chỉ tập trung vào xuất khẩu, các nhà máy Việt Nam có xu hướng dễ dàng hơn trong việc tiếp cận các tiêu chuẩn của thị trường nước ngoài.
Cơ hội
2 ngành chủ chốt của Việt Nam phù hợp với nhu cầu thị trường
Đồ nội thất bằng gỗ trong nhà được định giá 275,7 tỷ đô la Mỹ vào năm 2023, thị trường đồ nội thất bằng gỗ toàn cầu đang trên đà đạt 413,5 tỷ đô la Mỹ vào năm 2032, với tốc độ tăng trưởng ổn định là 4,61% dự kiến trong thập kỷ tới. Là một trong những nước sản xuất đồ nội thất bằng gỗ lớn nhất thế giới, ngành công nghiệp đồ nội thất Việt Nam sẽ còn phát triển mạnh mẽ hơn nữa với nhu cầu ngày càng tăng này.
Đối với đồ nội thất được làm từ mây thì xu hướng sử dụng sản phẩm được làm từ mây đã tăng theo cấp số nhân trong vài năm qua. Người tiêu dùng hiện nay có sở thích về khía cạnh thủ công, giá thành và thân thiện với môi trường.
Sức hấp dẫn ngày càng giảm của Trung Quốc đối với đồ nội thất
Trung Quốc vẫn là nước xuất khẩu đồ nội thất số 1 thế giới. Tuy nhiên, một số dấu hiệu đã cho thấy giới hạn của điểm cung ứng này. Tính đến tháng 6 năm 2024, Việt Nam vẫn là nước xuất khẩu đồ nội thất lớn nhất sang Hoa Kỳ (Việt Nam đã vượt qua Trung Quốc kể từ năm 2020).
Ngoài ra thuế quan và việc chuyển dịch sang phát triển thị trường trong nước cũng có thể giải thích sự giảm sức hấp dẫn đối với đồ nội thất đến từ Trung Quốc.
Là nước xuất khẩu đồ nội thất lớn thứ 2 tại Châu Á, đồ nội thất Việt Nam chắc chắn sẽ được hưởng lợi từ cơ hội mà Trung Quốc hiện đang để lại.
Điểm yếu
Phụ thuộc vào nhập khẩu
Mặc dù là một nước nhiệt đới, ngành công nghiệp đồ nội thất của Việt Nam lại đáp ứng sở thích của người mua nước ngoài đối với đồ nội thất làm từ gỗ phương Tây như óc chó, sồi, tần bì hoặc thông. Vì vậy các doanh nghiệp sản xuất sẽ phải phụ thuộc vào nguồn cung gỗ từ Trung Quốc.
Tuy nhiên ngành công nghiệp đồ nội thất của Việt Nam vẫn là một trong những ngành ít phụ thuộc vào Trung Quốc. Ngành này vẫn ổn định trong đợt dịch Covid đầu tiên tại Trung Quốc dù hoạt động thương mại giữa 2 nước phần lớn bị dừng lại vào thời điểm đó.
Lực lượng lao động vẫn chưa qua đào tạo
Khảo sát lao động Việt Nam năm 2022 từ Tổng cục Thống kê đã cung cấp cái nhìn tổng quan về thị trường lao động. Tính đến năm 2022, chỉ có 13,3 triệu cá nhân có việc làm được đào tạo kỹ thuật (tương đương với 26,3% tổng lực lượng lao động) và chỉ có 11,7% tổng lực lượng lao động có bằng đại học.
Nhưng tình hình này hoàn toàn có thể cải thiện trong thời gian sắp tới.
Thách thức
Phụ thuộc nhiều vào thị trường toàn cầu
Ngành công nghiệp đồ nội thất còn phụ thuộc rất nhiều vào đầu tư nước ngoài để phát triển. Các nhà máy đồ nội thất FDI này đã chiếm gần 40% tổng giá trị xuất khẩu đồ nội thất từ Việt Nam.
Rủi ro thuế quan
Năm 2021, trước cuộc điều tra tiền tệ của Hoa Kỳ, Việt Nam đã chứng minh rằng họ không tham gia vào việc thao túng tiền tệ để giành lợi thế không công bằng cho hàng xuất khẩu của mình. Việc làm rõ này đã giúp củng cố cam kết của Việt Nam đối với các hoạt động thương mại công bằng và duy trì vị thế tích cực của mình trên thị trường toàn cầu.
Kết luận
Hy vọng bài viết này đã giúp bạn hiểu hơn về ngành công nghiệp đồ nội thất Việt Nam, điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của ngành này.
Và nếu bạn đang tìm kiếm đối tác mới, để có được thị trường ổn định, mang lại lợi nhuận cao. Chuỗi sự kiện “Kết nối chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế” (Viet Nam International Sourcing Expo) do Vụ Thị Trường Châu Âu – Châu Mỹ, Bộ Công Thương chủ trì tổ chức, sẽ hỗ các doanh nghiệp đăng ký tham dự, tiến sâu hơn vào chuỗi cung ứng, sản xuất toàn cầu, thích ứng với xu thế hội nhập quốc tế.
Đây là triển lãm ghi nhận được sự quan tâm, trao đổi hợp tác lớn với sự tham gia của tập đoàn lớn trong ngành Nội thất như Ikea (Thụy Điển)… cùng hàng trăm doanh nghiệp, đoàn thu mua quốc tế đến từ hơn 25 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Triển lãm có ý nghĩa thiết thực, hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp Đồ nội thất tham dự, mở rộng chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ, đồng thời quảng bá các sản phẩm nội thất Việt Nam chất lượng, uy tín ra thị trường quốc tế.
